Dolly Parton
Dolly Rebecca Parton is geboren op 19 januari 1946 in Sevierville (TN), als vierde kind in een gezin met twaalf kinderen. Haar ouders zijn Robert Lee Parton en Avie Lee Owens. Haar elf broers en zussen zijn Willadeene (dichter), David, Denver, Bobby, Stella (zangeres), Cassie, Larry (kort na de geboorte overleden), Randy (zanger), de tweeling Floyd (songwriter) en Freida (zangeres), en Rachel (actrice, getrouwd met Richard Dennison).
Ze groeide op in een arme familie op de tabaksboerderij van haar vader in de Great Smoky Mountains, bij Locust Ridge, Tennessee. Op twaalfjarige leeftijd verscheen ze op televisie in Knoxville en een jaar later nam ze haar eerste album op bij Gold Band Records (een klein lokaal platenlabel). Ook trad ze op in "The Grand Ole Opry". De dag nadat ze in 1964 haar school had afgerond vertrok ze naar Nashville.
Zij startte haar carrière als zangeres bij een lokaal radio- en televisiestation in het oosten van Tennessee. In 1967 trokken haar zangkunsten de aandacht van Porter Wagoner, die haar vroeg om bij hem in de Porter Wagoner Show te komen. Porter Wagoner wist zijn platenmaatschappij RCA Victor over te halen ook Dolly een contract aan te bieden, en hun eerste duet-single "The Last Thing on My Mind" bereikte al snel de top 10. Dit bleek de aanzet tot een serie van bijna 6 jaar opafgebroken top 10 hits op een rij.
Ze bleef 7 jaar bij Porter. Begin jaren 70 overschaduwde zij Porter en in 1974 vertrok ze om zich volledig op haar solocarrière te richten. Over haar vertrek schreef ze toen "I Will Always Love You", dat een van haar grootste hits werd en later werd gecoverd door Whitney Houston, die Dolly daarmee het grootste commerciele succes zou bezorgen.
Parton vergaarde grote populariteit als zangeres en componist en won meerdere Country Music Awards in 1968, 1970, 1971, 1975 en 1976.
In 1977 won ze haar eerste Grammy Award, in de categorie beste vrouwelijke country performance met haar nummer "Here You Come Again."
Midden jaren 70 was Parton een veel geziene gast in tv-specials en talkshows. In 1976 kreeg ze haar eigen country show met de titel Dolly. Deze show verdween echter na één jaar weer van de buis.
Omdat ze meer aandacht wilde schenken aan een filmcarriere, nam ze niet meer de tijd om te schrijven, en nam ze in het begin van de jaren 80 meer nummers van andere componisten als Barry Mann, Cynthia Weil, Rupert Holmes, Gary Portnoy en Carole Bayer Sager op.
In 1980 maakte zij haar filmdebuut naast Jane Fonda en Lily Tomlin in de film Nine to Five. De door haar geschreven en gecomponeerde titelsong "9 to 5" leverde haar een Academy Award nominatie op in de categorie beste originele lied.
Verder kreeg ze twee Golden Globe nominaties voor beste filmactrice in de categorie musical/komedie en beste nieuwkomer van het jaar in een film - dames.
Andere films waar Parton in meespeelde zijn onder andere The Best Little Whorehouse in Texas (1982), die haar haar tweede Golden Globe nominatie opleverde als actrice, Rhinestone (1984), Steel Magnolias (1989) en Blue Valley Songbird (TV, 1999).
In 1980 won ze haar volgende twee Grammy's in de categorieën beste country nummer en beste vrouwelijke country performance. 8 Jaar later volgde nummer 4, in de categorie beste country performance in een duo of groep met het album Trio, dat ze in 1987 samen met Linda Ronstadt en Emmylou Harris heeft opgenomen.
In 1995 nam Dolly met Vince Gill opnieuw het nummer "I Will Always Love You" op voor haar album "Something Special". Voor dit album zouden zij de Country Music Association's Vocal Event of the Year Award ontvangen.
Op 30 mei 1966 is zij in Ringgold (Georgia) getrouwd met Carl Dean (met wie ze nog steeds samen is) die een asfalteringsbedrijf leidde. Het paar heeft geen kinderen. Samen met haar man heeft zij vijf van haar jongere broers en zussen opgevoed. Dat heeft haar bij neefjes en nichtjes de bijnaam Aunt Granny (tante oma) opgeleverd. Miley Cyrus is een petekind van Parton.
Rond de eeuwwisseling nam zij een aantal Bluegrass-getinte albums op die door de critici goed werden ontvangen. De eerste "The Grass Is Blue"uit 1999, leverde haar een Grammy Award op als Best Bluegrass Album, "Little Sparrow" uit 2001 de Grammy voor Best Female Country Vocal Performance. Op de derde "Halos & Horns" uit 2002 bevat haar cover van Led Zeppelins klassieker "Stairway to Heaven".
In 2000 won ze haar 5de Grammy, in de categorie beste samenwerking country met vocals met het nummer "After the Gold Rush" van het album "Trio II" dat ze (net als Trio) heeft opgenomen met Linda Ronstadt en Emmylou Harris.
In 2006 was Parton te zien naast haar petekind Miley Cyrus in de serie Hannah Montana. Ze speelde een gastrol in de aflevering "Good Golly, Miss Dolly". In de serie is ze te zien als de peettante van Miley Stewart / Hannah Montana.
Op 18 maart 2007 gaf Parton na ruim 30 jaar weer een optreden in Nederland (in de IJsselhallen in Zwolle). Alle kaarten waren binnen een dag verkocht. Achteraf kwam er veel commentaar omdat er sterke geruchten waren dat zij niet alle nummer 'live' had gezongen, iets dat een bijna jaar later door haar is toegegeven.
Op 19 juni 2008 gaf de zangeres in het kader van haar Backwoods Barbie Tour opnieuw een concert in Nederland, ditmaal in Ahoy Rotterdam.
In het najaar van 2008 ging in Los Angeles de musical "9 to 5" in premiere waarvoor Dolly alle muziek heeft geschreven.
In 2009 kreeg Parton een eredoctoraat in de muziek aan de universiteit van Knoxville in Tennessee.
Op 27 oktober 2009 verscheen de 4-CDbox "Dolly" met 99 nummers die haar hele carriere bestreiken.
In die periode nam ze ook de CD en DVD "Live in London" op, die ergens in 2010 is verschenen.
Ook moet er binnenkort een nieuw studio-album "Dance with Dolly" verschijnen.
In de ruim 40 jaar dat haar carriere nu duurt, is ze een van de meest succesvolle countryzangeressen geworden, wat haar de eretitel "The Queen of Country Music" opleverde. In minstens 5 decennia heeft ze meegewerkt aan nummers die de top 5 hebben gehaald, en samen met Reba McEntire is zij de enige country-artiest die in vier verschillende decennia een nummer 1 hit heeft gehad.
Parton staat bekend om haar zakelijke instinct. Zij heeft een groot deel van haar inkomen geïnvesteerd in het themapark Dollywood in Pigeon Forge (Tennessee), waardoor het toerisme in Tennessee, Kentucky en Ohio groeide.
Ook is Parton directrice van Dolly Parton Enterprise, een mediabedrijf met een waarde van $100 miljoen
Hoewel Parton er nooit een geheim van heeft gemaakt dat ze verschillende keren cosmetisch-chirurgische ingrepen heeft gehad, heeft het tot 2002 geduurd eer ze toegaf dat ze ook een borstvergroting heeft ondergaan. Volgens haar is dit echter pas halverwege de jaren 80 geweest nadat haar borstomvang flink verminderd was doordat ze toen behoorlijk afgevallen is. Haar handelsmerk is haar grote borstomvang en haar borsten zijn verzekerd voor $600.000.
laatste wijziging januari 2010